Khởi đầu từ nền tảng học tập và nghiên cứu

Ngay từ năm thứ Nhất, chương trình định hướng sinh viên học đi đôi với thực hành và từng bước tiếp cận các bài toán công nghệ thực tế. Bên cạnh kiến thức nền tảng về lập trình, toán học và công nghệ thông tin, sinh viên được tham gia các buổi trao đổi với chuyên gia, làm quen với môi trường phòng thí nghiệm và định hình sớm các hướng phát triển nghề nghiệp.

Một nét nổi bật của thế hệ AIT 2022 là hoạt động nghiên cứu khoa học được khởi động khá sớm. Một số sinh viên tham gia nhóm nghiên cứu ngay từ năm đầu, qua đó làm quen với việc đọc tài liệu chuyên ngành, xây dựng dữ liệu, lập trình, thiết kế thí nghiệm và trình bày kết quả. Quá trình này giúp hình thành tư duy giải quyết vấn đề có hệ thống, đồng thời tạo nền tảng cho các sản phẩm nghiên cứu ở những năm tiếp theo.

Năm thứ Hai: nghiên cứu đi cùng trải nghiệm thực tế

Đến năm thứ Hai, những trải nghiệm ban đầu bắt đầu chuyển hóa thành kết quả cụ thể. Tại Hội nghị Nghiên cứu khoa học sinh viên lần thứ 16 của Trường Quốc tế năm 2024, các nhóm có sinh viên AIT đạt nhiều giải thưởng, trong đó có đề tài đạt Giải Nhất. Một hướng nghiên cứu về ứng dụng thị giác máy tính và trí tuệ nhân tạo trong phân tích hoạt động lớp học sau đó tiếp tục được phát triển, đạt Giải Ba và Giải Tiềm năng ứng dụng tại Giải thưởng Nghiên cứu khoa học sinh viên cấp ĐHQGHN năm 2024.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở giải thưởng, mà ở quá trình chuyển từ một bài toán học thuật thành giải pháp có khả năng ứng dụng. Sinh viên được rèn luyện cách xác định vấn đề, lựa chọn phương pháp, đánh giá kết quả và cải tiến hệ thống dựa trên bằng chứng thực nghiệm – những năng lực cốt lõi của nghiên cứu và phát triển công nghệ.

Song song với hoạt động học thuật, chương trình tạo điều kiện để sinh viên tiếp xúc với môi trường doanh nghiệp. Trong học phần thực tập và các chuyến học tập thực tế, sinh viên đến Viettel HighTech và FPT Software, tìm hiểu quy trình nghiên cứu – phát triển sản phẩm, tổ chức dự án và yêu cầu năng lực trong môi trường công nghệ chuyên nghiệp. Những trải nghiệm này góp phần thu hẹp khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường và bài toán thực tiễn.

Bước ra diễn đàn học thuật và không gian đổi mới sáng tạo

Một dấu mốc quan trọng trong năm 2024 là việc sinh viên bắt đầu tham gia hội nghị khoa học quốc tế khi mới học năm thứ hai. Tại Hội nghị quốc tế lần thứ 9 về Integrated Circuit Design and Verification (ICDV 2024), các nhóm nghiên cứu của Trường Quốc tế có sự tham gia của sinh viên AIT với nhiều chủ đề liên quan đến trí tuệ nhân tạo, thị giác máy tính, phân tích dữ liệu và hệ thống thông minh. Việc trực tiếp trình bày kết quả trước cộng đồng học thuật giúp sinh viên rèn luyện năng lực nghiên cứu, giao tiếp khoa học và sử dụng tiếng Anh chuyên ngành trong bối cảnh thực tế.

Cùng thời điểm đó, VNU-IS AI Hackathon 2024 tạo thêm một không gian để kiến thức được chuyển hóa thành sản phẩm. Các nhóm có sinh viên AIT đã đạt Giải Nhì, Giải Ba và Giải Khuyến khích. Thông qua quá trình phát triển ý tưởng, xây dựng nguyên mẫu và thuyết trình giải pháp, sinh viên không chỉ củng cố năng lực kỹ thuật mà còn rèn kỹ năng làm việc nhóm, tư duy sản phẩm và khả năng đánh giá giá trị sử dụng của công nghệ.

Năm thứ Ba: nâng tầm nghiên cứu và công bố quốc tế

Sang năm thứ ba, hoạt động nghiên cứu tiếp tục được mở rộng cả về chiều sâu chuyên môn và mức độ hội nhập. Tại International Conference on Applied Mathematics and Computer Science (ICAMCS 2024), tổ chức tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), sinh viên AIT tham gia trình bày các nghiên cứu thuộc các hướng như trí tuệ nhân tạo, học máy, thị giác máy tính và hệ thống ứng dụng.

ICAMCS 2024 nhận 158 bài và lựa chọn 81 công trình để trình bày; kỷ yếu sau đó được Springer Nature xuất bản trong bộ Lecture Notes in Networks and Systems. Sự hiện diện của sinh viên với vai trò tác giả hoặc đồng tác giả cho thấy một bước tiến rõ rệt: từ làm quen với nghiên cứu đến tham gia đầy đủ quy trình xây dựng dữ liệu, phát triển phương pháp, thực nghiệm, viết bài, phản biện và công bố kết quả.

Một số hướng nghiên cứu được duy trì liên tục thay vì kết thúc sau một cuộc thi. Các đề tài về lớp học thông minh, thị giác máy tính và AI tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tăng tính ứng dụng và chất lượng học thuật; trong năm 2025, nhóm có sinh viên AIT tiếp tục nhận giải thưởng khoa học và công nghệ dành cho sinh viên ở cấp cao hơn. Cách tiếp cận này góp phần hình thành văn hóa nghiên cứu bền vững: một ý tưởng tốt có thể tiếp tục phát triển thành sản phẩm, bài báo hoặc nền tảng cho đề tài mới.

Năm cuối: Hội nhập và chuẩn bị cho chặng đường mới

Ở năm cuối, sinh viên tiếp tục tham gia các diễn đàn chuyên môn như The 6th International Conference on Intelligent Systems and Networks (ICISN 2026), với những chủ đề chuyên sâu hơn về trí tuệ nhân tạo, học sâu, xử lý ảnh y sinh và các kiến trúc mạng hiện đại. Đây là giai đoạn năng lực học thuật và kỹ thuật được kết nối trực tiếp với định hướng nghề nghiệp hoặc kế hoạch học tập sau đại học.

Bên cạnh hoạt động trong nước, một số sinh viên nhận học bổng Taiwan Experience Education Program (TEEP) để thực tập nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo tại Biomedical Artificial Intelligence & Robotics Laboratory (BAIR Lab), Đài Loan. Trải nghiệm làm việc trong môi trường phòng thí nghiệm quốc tế mở rộng khả năng tiếp cận các chuẩn mực nghiên cứu, hợp tác đa văn hóa và mạng lưới học thuật ngoài Việt Nam.

Bảo vệ khóa luận tốt nghiệp: từ bài toán nghiên cứu đến sản phẩm công nghệ

Chặng cuối của chương trình được đánh dấu bằng đợt bảo vệ khóa luận tốt nghiệp của 44 sinh viên AIT 2022. Các đề tài trải rộng từ an toàn thông tin, trí tuệ nhân tạo và thị giác máy tính đến IoT, hệ nhúng, TinyML, giáo dục thông minh, y tế số, logistics và thương mại điện tử. Nhiều đồ án hướng tới hệ thống hoàn chỉnh, kết hợp mô hình học máy với ứng dụng web/mobile, tiện ích trình duyệt, hạ tầng mạng hoặc thiết bị nhúng.

Nổi bật ở mảng an toàn thông tin là các hướng phát hiện phishing thời gian thực, Web/API attack detection với Transformer, intrusion detection, DevSecOps, malware và deepfake voice. Ở nhóm AI – hệ thống thông minh có xe tự hành, nhận dạng vật thể, lớp học thông minh, trợ lý giảng dạy và xác thực OCR kết hợp nhận diện khuôn mặt; trong khi nhóm IoT – hệ nhúng phát triển các giải pháp nhà thông minh, chuỗi lạnh, Wi-Fi CSI và TinyML trên ESP32-S3.

Phổ đề tài cho thấy khả năng kết nối kiến thức nền tảng với phát triển sản phẩm và bài toán thực tế. Bảo vệ khóa luận là bước tổng hợp các năng lực về thiết kế giải pháp, thực nghiệm, đánh giá, giao tiếp học thuật và chuyển hóa kiến thức thành hệ thống có khả năng triển khai.

Bốn năm – một hành trình trưởng thành

Mùa hè năm 2026 khép lại hành trình đại học của thế hệ AIT 2022. Hoạt động nghiên cứu của sinh viên đã đóng góp hơn 30 công bố thuộc hệ thống WoS/Scopus, trong đó có các công trình trên tạp chí Q1 hoặc hội thảo quốc tế rank A*.

Giá trị của bốn năm không chỉ được đo bằng giải thưởng hay công bố khoa học, mà còn ở sự phát triển đồng thời về kiến thức chuyên môn, tư duy nghiên cứu, năng lực thực hành, kỹ năng hợp tác và khả năng thích ứng. Từ các học phần nền tảng, sinh viên từng bước tiếp cận doanh nghiệp, xây dựng sản phẩm, tham gia nghiên cứu và làm việc trong môi trường học thuật quốc tế.

Là thế hệ mở đầu cho chương trình AIT, khóa sinh viên đầu tiên đã góp phần tạo nên những dấu ấn ban đầu của ngành CNTT tại Trường Quốc tế, đồng thời cung cấp những kinh nghiệm thực tiễn để chương trình tiếp tục hoàn thiện cho các thế hệ tiếp theo.

Từ giảng đường đến phòng thí nghiệm, từ bài tập học phần đến công bố khoa học, hành trình của sinh viên AIT 2022 cho thấy giá trị của một môi trường đào tạo gắn kiến thức với thực hành, nghiên cứu và hội nhập. Hành trang quan trọng nhất sau bốn năm là khả năng tự học, tư duy giải quyết vấn đề, tinh thần khám phá và sự sẵn sàng thích ứng với những chuyển động nhanh của công nghệ.