TS. Nguyễn Ngọc Anh – giảng viên Khoa Kinh tế và Quản lý, Trường Quốc tế – Đại học Quốc gia Hà Nội, giành giải “Bài báo xuất sắc nhất” tại Hội thảo quốc tế lần thứ 14 về các thách thức mới nổi (The 14th International Conference on Emerging Challenges – ICECH 2026).
Trong cuộc đua chuyển đổi số, nhiều doanh nghiệp đang đặt cược vào Phân tích dữ liệu lớn và Điện toán đám mây (Big Data Analytics và Cloud Computing – BDAC) với kỳ vọng dữ liệu tốt hơn sẽ tạo ra đổi mới tốt hơn. Từ tiếp cận từ góc độ lý thuyết năng lực động (dynamic capability), bài nghiên cứu của TS. Nguyễn Ngọc Anh đặt ra một vấn đề không kém phần thú vị: Điều gì xảy ra nếu doanh nghiệp nhìn ra cơ hội nhanh hơn nhưng không thay đổi đủ nhanh để tận dụng chúng?
Nhóm nghiên cứu thực hiện khảo sát các nhà quản lý cấp cao, quản lý chuỗi cung ứng và quản lý chuyển đổi số tại các doanh nghiệp sản xuất và logistics tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy một nghịch lý đáng chú ý là ứng dụng phân tích dữ liệu lớn và điện toán đám mây giúp doanh nghiệp nhận biết cơ hội nhanh và mạnh mẽ hơn, nhưng khả năng đổi mới sản phẩm lại phụ thuộc nhiều hơn vào năng lực thay đổi và tái cấu hình tổ chức.
TS. Nguyễn Ngọc Anh giành giải “Bài báo xuất sắc nhất” tại Hội thảo quốc tế lần thứ 14 về các thách thức mới nổi.
Cụ thể, BDAC có tác động mạnh nhất đến khả năng nhận biết (sensing) – tức khả năng phát hiện nhu cầu thị trường, thay đổi công nghệ và rủi ro chuỗi cung ứng, đồng thời cũng cải thiện khả năng nắm bắt cơ hội (seizing) và chuyển đổi tổ chức (transforming). Tuy nhiên, khi chuyển sang đổi mới sản phẩm, thứ tự này đảo ngược: năng lực chuyển đổi có ảnh hưởng mạnh nhất, vượt xa khả năng nhận biết cơ hội. Khám phá của nghiên cứu này có hàm ý quản trị quan trọng: (1) doanh nghiệp có thể trở nên rất giỏi trong việc “biết điều gì đang xảy ra” nhưng vẫn chậm trong việc “thay đổi để làm điều gì đó khác đi”; (2) Công nghệ cung cấp thông tin, tuy nhiên chính tổ chức quyết định liệu thông tin đó có trở thành sản phẩm mới hay không là một câu chuyện hoàn toàn khác. Một điểm đáng chú ý là BDAC phát huy tác dụng mạnh hơn đối với tái cấu hình tổ chức khi môi trường công nghệ biến động cao (technological turbulence) nhưng cường độ cạnh tranh (competition intensity) không làm thay đổi đáng kể mối quan hệ này. Nói cách khác, không phải cứ cạnh tranh gay gắt là doanh nghiệp sẽ tự động khai thác BDAC tốt hơn. Thách thức lớn hơn có thể nằm ở việc công nghệ thay đổi nhanh đến mức các cấu trúc và cách làm cũ trở nên lỗi thời.
Tạm kết thay vì chỉ tự hỏi “Chúng ta đã đầu tư đủ vào công nghệ chưa?”, nhà quản trị cần đặt câu hỏi quyết liệt hơn: “Tổ chức có đủ nhanh để công nghệ thực sự tạo ra giá trị không?” Từ nghiên cứu này, ba ưu tiên nổi bật được đặt ra: (1) đầu tư vào năng lực phân tích dữ liệu lớn (BDAC) nhưng chỉ xem đó là nền tảng, không phải mục tiêu cuối cùng; song song đó, (2) cần đầu tư vào năng lực chuyển đổi thực chất – bao gồm tái cấu trúc quy trình, điều phối lại nguồn lực, quản trị thay đổi và xây dựng văn hóa ra quyết định dựa trên dữ liệu; và đặc biệt, (3) trong bối cảnh công nghệ biến động mạnh, ưu tiên hàng đầu nên dành cho tái cấu hình tổ chức (organizational reconfiguration), hơn là chỉ tăng cường phân tích hay gom thêm dữ liệu.
Thông điệp cuối cùng tuy giản dị nhưng đầy thách thức: kỷ nguyên AI và dữ liệu lớn không nhất thiết trao lợi thế cho doanh nghiệp nhìn xa trông rộng nhất, mà cho doanh nghiệp thay đổi nhanh nhất sau khi đã thấy rõ tương lai. Năng lực số chỉ là một nửa câu chuyện; năng lực tái cấu hình tổ chức mới là yếu tố quyết định biến hiểu biết sáng suốt (insight) thành đổi mới thực sự (innovation).
TS. Nguyễn Ngọc Anh trao đổi tại phiên song song của hội thảo.
Hội thảo ICECH 2026 thu hút gần 200 đại biểu, tham dự theo hai hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ngoài các tác giả trong nước, hội thảo cũng vinh dự chào đón các nhà nghiên cứu nước ngoài đến từ các quốc gia bao gồm Anh, Ý, Úc, Pháp, Mỹ, Indonesia, Hàn Quốc, Đài Loan … Với số lượng lớn bản thảo được gửi về, Ban tổ chức đã lựa chọn hơn 120 báo cáo để trình bày trong các phiên thảo luận chính thức của hội thảo, bên cạnh 3 bài nghiên cứu chính từ các diễn giả hàng đầu. Tại hội thảo, 28 giảng viên và hơn 10 sinh viên sẽ trình bày báo cáo về các nhóm chủ đề: Quản trị chuyển đổi chiến lược, Chuyển đổi kép, Công nghệ số phục vụ quản trị, Quản trị chuỗi cung ứng xanh, Tài chính thông minh…,
Tại hội thảo, 28 giảng viên và hơn 10 sinh viên Trường Quốc tế trình bày báo cáo về các nhóm chủ đề: Quản trị chuyển đổi chiến lược, Chuyển đổi kép, Công nghệ số phục vụ quản trị, Quản trị chuỗi cung ứng xanh, Tài chính thông minh…, Các bài nghiên cứu của giảng viên, sinh viên Trường Quốc tế nhận được sự quan tâm của người tham dự. Người tham dự cùng trao đổi, chia sẻ để các báo cáo viên của Trường hoàn thiện thêm nghiên cứu của mình.
Các phiên thảo luận của ICECH 2026 quy tụ nhiều nghiên cứu xoay quanh những vấn đề đang tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh như ứng dụng trí tuệ nhân tạo, quản trị chuyển đổi số, đổi mới và sáng tạo, tài chính số, thực hành ESG, phát triển bền vững chuỗi cung ứng và hành vi người tiêu dùng xanh. Đây đồng thời là cơ hội để các nhà khoa học trong và ngoài nước mở rộng kết nối chuyên môn, trao đổi phương pháp và phát triển các hướng hợp tác nghiên cứu mới; qua đó tạo nên một môi trường học thuật cởi mở và vô cùng thực tiễn để giảng viên, nghiên cứu viên và sinh viên cùng tiếp cận những xu hướng nghiên cứu mới hay những thực hành kinh doanh mới tại các doanh nghiệp.
