Vai trò của trường đại học trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

11/17/2020 3:39:27 PM
Việt Nam đang bước những bước đầu tiên trong việc xây dựng Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp (ĐMST&KN) với rất nhiều bỡ ngỡ.

Việc khuyến khích ĐMST&KN gắn liền với kết quả nghiên cứu khoa học trong các cơ sở giáo dục đại học tại Việt Nam là bước đi cần thiết góp phần thúc đẩy Hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển, nâng cao năng lực ĐMST&KN quốc gia, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Tại hội thảo "Gắn kết đào tạo với khoa học và công nghệ để thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0", tổ chức vào ngày 10/11 vừa qua. Tham dự Hội thảo có  TS. Vũ Tuấn Anh, Phó trưởng Ban Khoa học và công nghệ - ĐHQGHN; Ông Trần Văn Bình, Chánh Văn phòng Cục Phát triển thị trường và doanh nghiệp Khoa học và công nghệ, Bộ Khoa học và công nghệ; PGS.TS. Nguyễn Văn Định – Phó Chủ nhiệm Khoa; cùng các cán bộ, giảng viên và sinh viên trong Khoa. Người tham dự đã được nghe những chủ đề vô cùng thú vị do các diễn giả là giảng viên Khoa Quốc tế, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN), Đại học Ngoại thương, Đại học FPT trình bày. 

Hiện nay, thực trạng của khởi nghiệp Việt Nam phát triển thiếu tính bền vững với tỷ lệ “chết” lên đến 90% trong ba năm đầu tiên. Việc phát triển một hệ sinh thái khởi nghiệp bao gồm Nhà nước, nhà đầu tư, doanh nghiệp và các trường đại học với sự tham gia của sinh viên, giảng viên sẽ là phương thức phát triển một cách toàn diện.

Phó Chủ nhiệm Khoa Nguyễn Văn Định phát biểu khai mạc hội thảo.

Để thực hiện điều này thì vai trò tiên phong của các trường đại học thực hiện sứ mệnh ĐMST&KN nhằm cung cấp cho xã hội những nhân tố được trang bị tư duy và kỹ năng cần thiết cùng các kết quả nghiên cứu mang tính ứng dụng, giải quyết các bài toán cụ thể cho thị trường, mang lại giá trị cho xã hội phải được chú trọng hơn bao giờ hết.

Tuy nhiên, hoạt động ĐMST&KN tại đại đa số các trường đại học còn tồn tại một số hạn chế về mô hình tổ chức, nhận thức của sinh viên, giảng viên và nhà trường chưa cao; hỗ trợ khởi nghiệp của các bên liên quan chưa tốt, đặc biệt sự phối hợp giữa doanh nghiệp và nhà trường, thiếu thông tin và cơ chế. Hành lang pháp lý cho quá trình khởi nghiệp dựa vào đổi mới sáng tạo chưa có đầy đủ. 

Hội thảo thu hút được sự quan tâm của các cán bộ, giảng viên trong và ngoài ĐHQGHN cùng sinh viên Khoa Quốc tế. 

Cụ thể là chưa tạo được môi trường thúc đẩy ĐMST&KN trong trường đại học. Môi trường ở đây bao hàm cả văn hóa, nhận thức (chiến lược, chính sách, cơ chế, KPI…) lẫn cơ sở vật chất. Sinh viên, giảng viên chưa nắm bắt được các kiến thức về ĐMST, đặc biệt là các kỹ năng về khởi nghiệp. Các hoạt động đào tạo về ĐMST&KN còn chưa có chiều sâu, chủ yếu là ngắn hạn, chưa có sự đầu tư chương trình chính khóa bài bản.

Theo các diễn giả, các trường đại học Việt Nam trong hoạt động ĐMST và chuyển giao công nghệ, chưa tạo được các công ty spin-off, startup thành công như tại các nước tiên tiến, là do trở ngại đầu tiên và lớn nhất tại Việt Nam là về tư duy, về sự nhận thức chưa đầy đủ tầm quan trọng của ĐMST, chuyển giao công nghệ và sở hữu trí tuệ của trường đại học cũng như của xã hội.

Các diễn giả trình bày nhiều chủ đề thú vị về ĐMST.

Các trường đại học chỉ mới dừng lại tập trung ở hoạt động đào tạo, các khái niệm về ĐMST, chuyển giao công nghệ và sở hữu trí tuệ, spin-off còn khá xa lạ và chưa được quan tâm đúng mức. Tuy nhiên, cùng với sự tiến bộ dần dần về nền tảng khoa học công nghệ của Việt Nam cũng như sức ép về sự thay đổi nhanh chóng của thế giới trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 thì đã có sự chuyển biến trong tư duy, cụ thể từ những người ra chính sách cho tới đội ngũ quản lý giáo dục, các nhà khoa học và xã hội. Khoảng cách về tư duy giữa học thuật và doanh nghiệp đã dần được thu hẹp.

Các diễn giả cho rằng mỗi trường đại học phải xác định chiến lược phát triển nhà trường về việc gắn liền đào tạo với ĐMST, theo đó, tinh thần ĐMST&KN sẽ được lan tỏa trong tất cả các hoạt động của nhà trường từ hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học cho đến chuyển giao công nghệ.

Người tham dự hội thảo tham gia phần trò chơi trong hội thảo. 

Xây dựng môi trường thúc đẩy ĐMST&KN trong trường đại học cũng rất quan trọng. Tùy vào đặc thù của mỗi trường sẽ có cách xây dựng môi trường riêng và phù hợp với cấu trúc chung của ngành nêu ở phần trên. Không nhất thiết trường nào cũng phải có vườn ươm, trung tâm đổi mới sáng tạo, không gian làm việc chung, TTO/TLO hay thậm chí là hệ thống doanh nghiệp. Điều quan trọng nhất là toàn bộ các trường phải nhận thức đúng tầm quan trọng của ĐMST&KN thể hiện qua chiến lược, tư duy và hành động cụ thể.

Tinh thần ĐMST&KN được lan tỏa thông qua các hoạt động đào tạo và hợp tác doanh nghiệp, cổ vũ tinh thần sáng tạo và kinh doanh, hỗ trợ thương mại hóa các sản phẩm nghiên cứu thông qua một vài hoạt động cơ bản sau:

Tổ chức cuộc thi sáng tạo hoặc khởi nghiệp; phát triển chương trình đào tạo doanh nhân công nghệ, từng bước đưa vào chính khóa nội dung ĐMST&KN cho sinh viên, học viên. Ký kết thỏa thuận hợp tác với các công ty/tập đoàn công nghệ để phát triển các nghiên cứu của đại học sát thực tiễn và tăng khả năng hiện thực hóa các nghiên cứu của nhà khoa học, sinh viên thành sản phẩm, dịch vụ hữu ích để thương mại hóa. Tổ chức các hội thảo, tọa đàm về tinh thần khởi nghiệp và sáng tạo. Tùy vào điều kiện, có thể đầu tư thành lập các tổ chức hỗ trợ ĐMST&KN chuyên nghiệp như TTO, TLO, doanh nghiệp thuộc trường đại học, vườn ươm, tăng tốc doanh nghiệp, trung tâm ĐMST…

Các khách mời, diễn giả chụp ảnh lưu niệm với sinh viên. 

Các diễn giả cùng thống nhất quan điểm sinh viên cần được trải nghiệm, được tham gia vào hoạt động khởi nghiệp sớm, ngay khi ngồi trên ghế nhà trường. Điều này sẽ giúp sinh viên rèn kiến thức và kỹ năng mềm rất tốt, đồng thời giúp các em có được cách tiếp cận, nhìn nhận vấn đề khởi nghiệp một cách toàn diện hơn. 

Hội thảo " Gắn kết đào tạo với khoa học và công nghệ để thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0" thực sự cung cấp nhiều thông tin cần thiết và bổ ích cho người tham dự. Hy vọng trong thời gian tới sinh viên Khoa Quốc tế sẽ có nhiều cơ hội tham gia vào hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, từ đó các em sẽ có thêm nhiều trải nghiệm và kinh nghiệm hữu ích cho công việc sau này của mình.   
 

Lên đầu trangLên đầu trang