Sự chuyển dịch của nền giáo dục Đại học thế giới sang Châu Á và hướng đi của Việt Nam

10/6/2020 10:49:06 AM
Thế kỷ 21 được xem là thế kỷ của Châu Á. Điều này không thể thay đổi và đảo ngược. Chúng ta đang nhìn thấy những sự đầu tư lớn và vững chắc vào giáo dục song hành cùng sự phát triển kinh tế tại nhiều nước ở Châu Á.

Nhiều quốc gia trong khu vực đã có những chính sách và bước tiến rõ rệt nhằm cải cách và thúc đẩy giáo dục Đại học. Và kết quả là nhiều trường hàng đầu ở Châu Á đã dần có vị trí trong sự lựa chọn của sinh viên tại khu vực này.

Xin được giới thiệu đến quý bạn đọc bài phỏng vấn GS.TSKH Nguyễn Đình Đức – Trưởng Ban Đào tạo – Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQHN) về chủ đề sự chuyển dịch của nền giáo dục Đại học thế giới sang Châu Á và hướng đi của Việt Nam.

- Xin cảm ơn GS đã nhận lời tham gia phỏng vấn. Hiện tại có nhiều luận điểm được đưa ra về việc chuyển dịch của nền giáo dục Đại học thế giới sang Châu Á trong thời gian tới. Xin ông có thể cho biết ý kiến của ông về những luận điểm này?

GS.TSKH Nguyễn Đình Đức.

-  Luận điểm đó hoàn toàn đúng bởi sự dịch chuyển của lưu học sinh sang khu vực Châu Á xuất phát từ sự chuyển đổi của cơ cấu nền kinh tế. Nếu như trước đây, Mỹ và một số nước khác dẫn đầu về GDP, thì hiện nay là Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc – những con rồng con hổ của Châu Á. Cùng với sự phát triển về GDP, tăng trưởng về kinh tế là nhu cầu về công ăn việc làm. Đó là nguyên nhân thứ nhất. Nguyên nhân thứ hai là với một số nước như Nhật Bản, Hàn Quốc là những nước rất phát triển nhưng số lượng già hóa, và nhu cầu về nguồn nhân lực trong độ tuổi lao động rất cao. Chính vì thế đây là một cơ hội rất lớn cho lao động nước ngoài, đặc biệt là lao động Việt Nam. Trong những năm vừa qua, có rất nhiều lao động Việt Nam, lưu học sinh Việt Nam đã du học các nước này và những năm gần đây du học của Trung Quốc cũng rất lớn. Hàng năm tỉ lệ sinh viên sang du học Trung Quốc tăng lên rất nhiều lần. Và điều thứ ba, như bạn đã biết, những nước Châu Á là những nước rất năng động. Nếu như là Anh hoặc Hoa Kỳ thì có khi phải mất vài chục năm, thậm chí một thế kỷ, để có thể tăng GDP lên được gấp đôi hoặc vài chục lần. Nhưng đối với những nước như Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc thì chỉ mất một vài thập kỷ đã có thể tăng GDP lên. Với chính sách năng động như vậy cùng sự phát triển như vũ bão của mạng công nghệ 4.0 thì cơ hội mở ra đối với mọi quốc gia, đối với mọi gia đình, đối với mọi cá nhân. Các nước Châu Á đang lợi dụng cơ hội này để vươn lên sánh vai với các cường quốc được xem là các nước phát triển của Châu Âu trước đây. Chính vì thế, tôi cho rằng đấy là nhân tố rất là cơ bản để có sự dịch chuyển lao động, coi như là thu hút dịch chuyển lưu học sinh sang các nước Châu Á và tôi cho rằng nhận định như bạn đưa ra là rất phù hợp.

Đoàn công tác của ĐHQGHN thăm và làm việc tại Trường Đại học Tổng hợp Liên bang Viễn Đông - LB Nga.

- Để đón đầu làn sóng chuyển dịch, nhiều quốc gia tại châu Á đầu tư lớn dành cho giáo dục, hội nhập khu vực, thông qua các chính sách học bổng và chương trình hợp tác song phương trong khu vực và toàn châu Á. Theo ông giáo dục Việt Nam cũng nên có những sự chuẩn bị thế nào để có thể thu hút sinh viên tới du học?

- Trước hết, việc đầu tư cho giáo dục là kế sách hết sức là quan trọng của các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ và một số nước khác. Ví dụ như  Nhật Bản có thể là một đất nước rất là suy tàn và cạn kiệt sau chiến tranh thế giới thứ hai. Nhưng nhờ có vốn đầu tư và phát triển nguồn nhân lực đặc biệt là đại học, nguồn lực chất lượng cao mà Nhật phát triển được như ngày hôm nay. Cho nên việc phát triển, đầu tư phát triển nguồn nhân lực có chất lượng cao là chủ trương hoàn toàn đúng. Tôi cho rằng nguồn nhân lực chất lượng cao cũng như sự ứng dụng khoa học kỹ thuật chính là chiếc đũa thần để đưa dân tộc Việt Nam của chúng ta sánh vai với thế giới chứ, không có con đường nào khác. Đấy là quan điểm của tôi về vấn đề này. Về câu hỏi của bạn, vậy thì làm thế nào để giáo dục Việt Nam có thể hội nhập và có thể tiếp nhận cơ hội cũng như làn sóng chuyển dịch. Đầu tiên, tôi cho rằng để giáo dục Việt Nam có thể tiếp cận được thì giáo dục Việt Nam phải hội nhập với các chuẩn mực quốc tế, trong môi trường giáo dục quốc tế đào tạo phải gắn với nghiên cứu, đào tạo gắn với doanh nghiệp, đào tạo gắn với công việc làm và đặc biệt là những trường đại học là nơi sinh ra những cái kiến thức mới, những công nghệ mới. Các trường Đại học Việt Nam phải tiếp tục để vươn lên và luật giáo dục Đại học sửa đổi vừa rồi đã giao cho trường đại học tự chủ đó là một cơ hội rất tốt. 

Khoa Quốc tế hợp tác với nhiều trương đại học có uy tín trên thế giới.

Thứ hai nữa là các trường đại học phải hội nhập với thế giới, với các tiêu chí chuẩn mực của thế giới. Hiện nay có 2 chuẩn mực chất lượng quan trọng, đó là kiểm định các chương trình đào tạo và xếp hạng đại học. Thực tế cho thấy là nếu như một trường đại học có xếp hạng cao, một chương trình đào tạo đã được kiểm định thì bằng cấp sẽ được công nhận ở tất cả các quốc gia trên thế giới. Đó chính là một tiêu chí rất quan trọng để chúng ta có thể thu hút lưu học sinh của nước ngoài đến Việt Nam học tập. Thứ ba là chúng ta phải mở rộng hội nhập quốc tế, hội nhập quốc tế ở đây là các chương trình chúng ta phải giảng dạy bằng tiếng Anh, bởi vì dù đại học có tốt bằng mấy nhưng nếu chúng ta giảng dạy bằng tiếng Việt thì cũng sẽ thu hút rất ít lưu học sinh đến đây học tập. Về điều này thì trong những năm vừa rồi tôi biết được rất nhiều trường đại học trong đó có các trường đại học thành viên, các khoa trực thuộc của ĐHQGHN làm cũng rất tốt.

- Trong tình hình Dịch bệnh Covid-19 vừa qua, việc thu hút các du học sinh về nước học tập cũng được xem như một động thái đón làn sóng chuyển dịch. Ông có thể có những đánh giá về các chương trình liên kết đào tạo trong nước, liệu có đáp ứng được yêu cầu của du học sinh hay không, thưa ông? 

- Tôi xin trả lời trực tiếp vào những chương trình liên kết đào tạo của ĐHQGHN do tôi phụ trách trực tiếp, còn của các trường khác thì tôi xin mạn phép là sẽ không đề cập đến. Đối với ĐHQGHN, tôi cho rằng các chương trình tiếp cận rất tốt, ví dụ như là Trường Đại học Việt Nhật. Hiện nay đang đào tạo thạc sỹ và tất cả các cái chương trình đào tạo giảng dạy bằng tiếng Anh. Chương trình đào tạo này là của Trường Đại học Tokyo cũng như của đối tác Nhật Bản, chính vì thế mà chỉ mới bắt đầu tuyển sinh từ năm 2016. Đến ngày hôm nay các chương trình của Nhật Bản, trong đó có chương trình kỹ thuật hạ tầng mà tôi là Giám đốc, đã có rất nhiều các em học sinh quốc tế đến học tập và rất thành công. 

Sinh viên Khoa Quốc tế rất tự tin khi bước vào thị trường lao động vì các em đã có nhiều cơ hội giao lưu học hỏi ở trong nước cũng như nước ngoài. 

Đơn vị thứ hai có thể nói đến là Khoa Quốc tế của ĐHGHN. Đây là đơn vị 100% giảng dạy bằng tiếng Anh mà chương trình liên kết với những đối tác rất có uy tín của Hoa Kỳ, Pháp, Malaysia, Nga. Điểm rất đặc biệt của Khoa Quốc tế là khi các em ra trường  không những sở hữu bằng cấp của những trường đại học có uy tín trên thế giới, mà các em còn được đào tạo rất bài bản về ngoại ngữ (toàn bộ thời gian được giảng dạy bằng tiếng Anh), được chú trọng rèn kỹ năng mềm để tiếp xúc với xã hội, tiếp xúc với doanh nghiệp rất tốt. Kết quả cho thấy tất cả các em không những tìm việc làm ở thị trường trong nước mà có thể thị trường nước ngoài. Và một số chương trình khác nữa của Trường Đại học tự nhiên, Trường Đại học Kinh tế và một số chương trình khác nữa rất tốt. Tôi cho rằng với làn sóng dịch bệnh hiện nay, nhiều em học sinh, lẽ ra là có thể ra nước ngoài học tập, nhưng có rất nhiều cơ hội khác mà em có thể du học trong nước,bằng cách vào học các chương trình liên kết quốc tế hoặc là các chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh ở các trường đại học trong nước, trong đó ĐHQGHN là một địa chỉ hết sức tin cậy.

-  Ông có lời khuyên nào dành cho các bạn du học sinh đang phân vân chưa biết chọn trường hay chương trình liên kết nào làm bến đỗ?

- Vâng, chắc là rất nhiều bậc phụ huynh và các em sinh viên, đứng trước tình hình dịch bệnh, đã có kế hoạch du học nước ngoài rồi nhưng giờ lại băn khoăn chưa biết chọn trường nào. Thứ nhất, tôi khuyên các bạn nên chọn ĐHQHGN là một địa chỉ hết sức là tin cậy. Vì sao? Vì  ĐHQGHN là một trường đại học hàng đầu của Việt Nam, có trong top 1000 các trường đại học của thế giới và hầu như nằm trong top các bảng xếp hạng trong các trường đại học Việt Nam. Vậy nên nếu như các bạn học ở ĐHQGHN, khi nước ngoài kiểm tra, người ta thấy bạn được học trong môi trường đại học tốt. Thứ hai, ĐHQGHN có một môi trường đào tạo tốt, mà tốt nhất chính là đội ngũ cán bộ giảng dạy với 73 giáo sư, 369 phó giáo sư và gần 1400 tiến sĩ và tiến sĩ khoa học, đội ngũ cán bộ có học hàm, học vị, có trình độ cao gấp 3 lần so với đại học khác. Bên cạnh đấy, ĐHQGHN có gần 100 phòng thí nghiệm, có cơ sở vật chất, hợp tác quốc tế rất sâu rộng và đặc biệt có gần 50 chương trình đào tạo bằng tiếng nước ngoài, bằng tiếng Anh, do Việt Nam cấp bằng hoặc do đối tác nước ngoài cấp bằng. Chính vì thế, ĐHQGHN đã có rất nhiều chương trình trao đổi sinh viên, trao đổi tín chỉ với các chương trình đại học nước ngoài. Các em có thể học một học kỳ, hai học kỳ tại đây và quay lại học các trường đại học của mình. ĐHQGHN cũng tiếp nhận rất nhiều sinh viên ở các trường đại học khác ở Châu Âu, Châu Á, các nước khác,... đến học hai học kỳ và quay lại trường đại học của họ. 

ĐHQGHN xếp trong top 1000 trường đại học hàng đầu thế giới, theo THE. 

Nếu các em chọn chương trình tiếng Anh của ĐHQGHN như Trường Đại học Việt Nhật, ví dụ như bậc đại học của Khoa Quốc tế, các chương trình khác nữa thì tôi nghĩ rằng đấy là địa chỉ địa chỉ hết sức tin cậy. Nếu các em cảm thấy phù hợp, thậm chí, tôi nghĩ, trong số đó không ít các em khi học sẽ rất thích và cảm thấy không thua kém gì đào tạo nước ngoài. Nếu các em quyết tâm học ở nước ngoài, thì sau khi hết mùa dịch thì với những tín chỉ đã học ở ĐHQHGHN, các em hoàn toàn có thể học ở nước ngoài. Đấy là những nền tảng rất tốt để các em có thể thực hiện ước mơ, hoài bão của mình.

- Xin trân trọng cảm ơn ông về những chia sẻ!
 

Lên đầu trangLên đầu trang